نماد رنگ و حس آمیزی آن در تصویرسازی های اخوان ثالث

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی،دانشگاه ملایر ،ملایر، ایران

2 استادیار ،دانشگاه آزاداسلامی واحد رنجان،زنجان،ایران.

3 استادیار ،دانشگاه پیام نور همدان ،همدان،ایران

چکیده

یکی از زمینههایی که در آثار ادبی به ویژه شعر از ارزش پایگاهی شایسته برخوردار است و آفرینشهای ادبی بر پایهی آن پدید می آیند حس آمیزی و تخیل با رنگ در تصاویر شعری است «رنگ»، به عنوان برجستهترین عنصر در حوزه محسوسات، از دیرباز تا کنون مورد توجَه انسان بوده و همواره روح و روان آدمی را مسحور قدرت خود کرده است. و یکی از عناصری است که کارکرد بسیار برجسته و در همه زمانها و نزد همهی ملتها جایگاهی درخور و شایسته دارد، در هر فرهنگی برخی از رنگها گویای نگرشها و بازگوکننده احساسها و عواطف و آرزوهای درونی مردمان است، نمود این مسأله را در رنگ پرچم ها و نشانه‎های ملی هر کشور میتوان یافت و امروزه رنگ مهمترین عنصر در بروز خلاقیتهای هنری و بهرهوری محسوب می شود. رنگ مایه‎ی آرامش و هسته‎ی آرایش جهان است.
شاعران نیز در سرودههای خویش، عاطفه و احساس خود را با رنگ به تصویر میکشند و برجستهترین جنبهی تصویر در شعر عنصر رنگ است پیوندی که شاعر در میان اشیاء و پدیدههای پیرامون پدید میآورد یا به کشف آنها دست میزند گاه بر پایه‎ی رنگ است.

کلیدواژه‌ها


  1. اخوان ثالث، مهدی، (1371)، زمستان، تهران، انتشارات مروارید.
  2. ------------، (1383)، آخر شاهنامه، تهران، انتشارات مروارید، چاپ هشتم.
  3. ----------- ،(1368)، از این اوستا، تهران، انتشارات مروارید، چاپ هفتم.
  4. -----------، (1368)، در حیاط کوچک پائیز در زندان، تهران، انتشارات بزرگمهر.
  5. افلاکی،شمس الدین احمد(1362) مناقب العارفین  ، انتشارات دنیای کتاب ، چاپ دوم.
  6. براهنی،رضا(1358) طلا در مس ، نشر زمان، چاپ سوم.
  7. پور علی خان،هانیه (1380) دنیای اسرار آمیز رنگها ،نشر هزاران.
  8. خرمشاهی،بهاء الدین(1371)حافظ نامه  ،انتشارات علمی – فرهنگی، چاپ چهارم.
  9. رازی ،نجم الدین (1383) ،مرصاد العباد ،تصحیح محمد امین ریاحی ،چاپ اول ، تهران ، علمی و فرهنگی .
  10. ستاری ، جلال،.(1376 )  مدخلی بر رمز شناسی ،تهران ، مرکز .
  11. سپهری، سهراب، (1385)، هشت کتاب، تهران، انتشارات طهوری، چاپ چهل و سوم.
  12. شاهین ،شهناز (1383) ، بررسی نماد رنگ در تئاتر و ادبیات و در آیین ملت ها ،شماره هجدهم ،نشریه هنرهای زیبا .
  13. شاملو، احمد، (1385)، مجموعه ی آثار شاملو، ترهان، انتشارات نگاه.
  14. صفری ، جهانگیر ،زارعی ،فخری (1389) بررسی عنصر رنگ در دیوان خاقانی ، مطالعات زبانی بلاغی .
  15. .نیکوبخت ، ناصر ، قاسم زاده ،سیدعلی (1384) زمینه های نمادین رنگ در شعر معاصر ، شماره 18 ، نشریه دانشکده ادبیات علوم انسانی ، دانشگاه شهید باهنر کرمان.
  16. شفیعی کدکنی،محمد رضا(1378)صور خیال در شعر فارسی ،انتشارات آگاه،چاپ هفتم.
  17. .شوالیه،ژان وگربران،آلن(1388) فرهنگ نمادها، ترجمه سودابه فضایلی ، انتشارات جیحون ،چاپ دوم.
  18. شمیسا،سیروس(1376) نقد ادبی، چاپ اول.
  19. .علی اکبر زاده، مهدی(1378) رنگ و تربیت ، انتشارات میشا، چاپ دوم.
  20. .کار کیا،فرزانه(1375) رنگ،بهره وری و نوآوری، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ اول.
  21. ماکس،لوشر، ابی زاده ،ویدا (1369) روانشناسی رنگ ها، تهران، شرکت نشر و پخش ویس.
  22. .مولانا ، محمد (1377) مثنوی معنوی، از روی طبع نیکلسون ، به کوشش مهدی آذریزدی،تهران ، پژوهش .
  23. یوشیج ، نیما (1384)، مجموع کامل اشعار، گردآوری و تدوین سیروس طاهباز، تهران، انتشارات نگاه، چاپ هفتم.