سبک‌شناسی لایه‌ای رمان هستی از فرهاد حسن‌زاده

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی مقطع دکتری،گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد بوشهر،دانشگاه آزاد اسلامی،بوشهر،ایران.

2 استاد و عضو هیئت علمی، گروه زبان و ادبیات فارسی،واحد بوشهر،دانشگاه آزاد اسلامی،بوشهر،ایران

3 استادیار گروه هنرهای نمایشی دانشگاه آزاد اسلامی،واحد بوشهر،بوشهر،ایران

چکیده

به‌کارگیری شاخه‌های جدید سبک‌شناسی و بازیابی ابزارهایی مناسب برای تجزیه و تحلیل متون فارسی می‌تواند دریچه‌ای تازه به شناخت مطلب باشد.
در پژوهش حاضر که به روش توصیفی و تحلیل محتوا انجام شده، سعی بر آن بوده است تا رمان هستی از فرهاد حسن‌زاده از دیدگاه سبک‌‌شناسی انتقادی مورد توجه قرار گیرد. یعنی در کلان‌لایه‌های روایی و متنی با تجزیه و تحلیل کانون‌سازی، میزان تداوم کانون‌سازی (کانون‌سازی متغیر و چندگانه) و جنبه‌های کانون‌سازی (جنبه‌ی ادراکی زمان به ترتیب، دیرش، بسامد و مکان و جنبه جهان­بینی) و نیز خرد لایه‌های آوایی، واژگانی، نحوی، کاربردشناسی و بلاغی در ارتباط با لایه‌ی بیرونی آن (بافت موقعیتی متن) مورد بررسی قرار گیرد. یافته‌ها حاکی از آن است که برخی متغیرهای سبکی در متن وجود دارد که منجر به کشف جهان­بینی و تبیین مسائل اجتماعی روز مثل جنگ، فقر و... در متن می‌شود؛ از طرفی نوع به‌کارگیری جملات با توجه به مخاطب‌شناسی باعث استقبال مخاطب نوجوان از این رمان و موفقیتش در عرصه ملی و بین‌المللی شده است.

کلیدواژه‌ها


1. آورند، سمیه (1393) شگردهای طنز در ادبیات معاصر کودک و نوجوان، تهران: شاپرک سرخ.

2. حسن‌زاده، فرهاد (1389) هستی، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.

3. درپر، مریم (1393) «سبک‌شناسی لایه‌ای: توصیف و تبیین بافتمند سبک نامه شماره 1 غزالی در دولایۀ واژگان و بلاغت»، فصلنامۀ ادب پژوهی، شمارۀ 27، 115-136.

4. سجودی، فروزان (1387) نشانه‌شناسی کاربردی، تهران: علم.

5. صفوی، کورش (1383) معنی‌شناسی، تهران: انتشارات سوره مهر.

6. فتوحی رودمعجنی، محمود (1388) «سبک‌شناسی ادبی سرشت سخن ادبی، برجستگی و شخصی‌سازی زبان»، فصلنامۀ زبان و ادبیات پارسی، شماره41، 23-40.

7. --------------------- (1391) سبک‌شناسی، نظریه‌ها، رویکردها و روش‌ها، تهران: سخن.

8. مکاریک، ایرنا ریما (1388) دانش‌نامه نظریه‌های ادبی معاصر، ترجمۀ مهران مهاجر و محمد نبوی، تهران: آگاه.

9. مندنی‌پور، شهریار (1384) کتاب ارواح شهرزاد، سازه‌ها، شگرد‌ها و فرم‌های داستان نو، چاپ دوم، تهران: ققنوس.

10. یارمحمدی، لطف‌الله (1383) گفتمان‌شناسی رایج انتقادی، تهران: هرمس.

11. Toolan, M. 2001. Narrative: A Critical Linguistic Introduction. Second ed. London: Longman.

12. Weber, M. 1978. Economy and Society. Los Angeles: University of California Press.