تفسیر و تحلیل اندیشه حماسی در ایران (شاهنامه) و اسکاندیناوی (حماسۀ اسکاندیناوی)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خلخال،خلخال،ایران

2 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تهران،تهران،ایران

چکیده

     فارغ از مسئلۀ تأثیرگذاری و تأثیرپذیری آثار دو سرزمین، می‌توان بابی را گشود در موضوعی خاص که از جهت محتوا در آنها وجوه اشتراکی وجود دارد و آن را دستمایۀ قیاس یک موضوع، یک گرایش و یک محتوای ویژۀ مشترک در دو سرزمین مختلف قرار داد. مسئلۀ رویین‌تنی از نکات پر اهمیت و پر بسامد در تاریخ ادب و اعتقادات سرزمین‌های مختلف است که رویی جانب تاریخ و رویی جانب تخیل بشر روزگار پیشین دارد.
در این پژوهش بنا داریم تا به بررسی اندیشۀ حماسی ایران و اسکاندیناوی و مشهورترین تجلی این اندیشه در آثار حماسی این دو قوم پرداخته و به بیان وجوه اشتراک و سنجش برتری‌ها و کاستی‌های این آثار در مقابل یکدیگر بپردازیم تا به این بهانه، این دو اثر در قابی مشترک به نمایش درآیند و به این واسطه نکاتی چند در باب هر یک با نگاهی دقیق‌تر آشکار گردد

کلیدواژه‌ها


  1. آیدنلو، سجاد (1388)، فرضیه‌ای درباره مادر سیاوش، هفت گفتار در شاهنامه پژوهی، تهران: انتشارات سخن.
  2. سجاد آیدنلو ،(1391)، طومار نقالی شاهنامه، تهران: به‌نگار.
  3. انجوی شیرازی، ابوالقاسم.(1369)، فردوسی نامه، تهران: انتشارات علمی.
  4. ____________.(1389)، جشن‌ها و آداب و معتقدات زمستان.تهران: انتشارات امیرکبیر.
  5. اشنویی محمودزاده، رحیم. (1383)، معانی بعضی از اسامی کهن و ایرانی در زبان کردی، تهران: پیام نور.
  6. بهار، مهرداد،(1378)، پژوهشی در اساطیر ایران، تهران: آگه.
  7. پاینده، حسین، (1385)، نقد ادبی و دموکراسی، تهران: نیلوفر.
  8. داد، سیما،(1387)، فرهنگ اصطلاحات ادبی، تهران: مروارید.
  9. رحیمی، مصطفی.(1376)، تراژدی قدرت، تهران:انتشارات نیلوفر.
  10. روزنبرگ، دونار. (1379)، اساطیر جهان، ترجمه عبدالحسین شریفیان،تهران: انتشارات اساطیر.
  11. طبری، محمد بن جریر.(بی‌تا)،تاریخ طبری یا تاریخ الرسل و الملوک،به کوشش ابوالقاسم پاینده، تهران: انتشارات بنیاد فرهنگ.
  12. طوسی، محمد بن محمود، (1382)، عجایب المخلوقات و غرایب الموجودات، به اهتمام منوچهر ستوده، انتشارات علمی و فرهنگی.
  13. فردوسی، ابوالقاسم، (1386)، تصحیح: جلال خالقی مطلق، دفتر پنجم، زیر نظر احسان یارشاطر، کالیفرنیا: انتشارات مزدا با همکاری بنیاد میراث ایران.
  14. فریزر، جیمزجرج.(1384)، شاخه زرین، ترجمه کاظم فیروزمند، تهران: انتشارات آگه.
  15. کزازی، میر جلال‌الدین، (1376)، رویا، حماسه، اسطوره، تهران: مرکز.
  16. ـــــــــــــــــــــ، (1384)، آب و آینه، جستارهایی در فرهنگ و ادب، تبریز: آیدین.
  17. مختاریان، بهار،(1392)، درآمدی بر ساختار اسطوره‌ای شاهنامه، تهران: آگاه.
  18. معصومی، غلامرضا. (1388)، دایرة المعارف اساطیر و آیین‌های باستانی جهان،تهران: انتشارات سوره مهر.
  19.  ‌ نامور مطلق، بهمن، (1392)، درآمدی بر اسطوره‌شناختی، تهران: سخن.

مقالات

  1. آیدنلو، سجاد.(1393)، اسفندیار و ایزدی گیاهی، پژوهش‌های ادبی، شمارۀ چهل و پنجم.
  2. اسماعیل‌پور، ابوالقاسم. (1391)، درآمدی بر اسطوره‌های بنیادی شاهنامه، کتاب ماه ادبیات، شماره شصت و چهارم.
  3. راشدمحصل، محمدرضا. (1382)، چند نکته درباره فردوسی و شاهنامه، پژوهشنامه ادب غنایی، شماره اول.